شیرین سازی و نمک زدایی از آب دریا - ارزیابی اقتصادی

شیرین سازی و نمک زدایی از آب دریا از منظر اقتصادی-چالش های کنونی و آینده در رابطه با پایداری منابع تامین آب

شیرین سازی و نمک زدایی از آب دریا از منظر ظرفیت در طول دهه گذشته به طور وسیعی افزایش داشته است که از دلایل آن می توان به کاهش هزینه نمک زدایی به سبب پیشرفت های چشمگیر از نقطه نظر فناوری های جدید به ویژه سیستم اسمز معکوس در کنار افزایش تقاضا برای آب، نام برد. هزینه نمک زدایی از آب دریا در مقیاس حجیم در مناطقی به کمتر از نیم دلار امریکا در متر مکعب رسیده، در حالی که در برخی نقاط دیگر برای دسترسی به سیستم مشابه می بایست در حدود یک دلار امریکا در متر مکعب هزینه شود.

آب شیرین کن ها و مجتمع های نمک زدایی از آب دریا بقا و توسعه خود را در قیمت آب تولیدی می دانند که وابسته به هزینه های سرمایه گذاری و بهره برداری است. ولی افزون بر هزینه های سرمایه گذاری و بهره برداری پلنت، عوامل دیگری همچون مشوق های منطقه ای یا یارانه ها می تواند تفاوت چشمگیری بر هزینه آب تولید شده در مناطق و پلنت های مختلف داشته باشند. پیمانکاران و مشاوران مهندسی پلنت های نمک زدایی معیار، شاخص و الگوی محاسبات هزینه مختص به خود را دارند، این الگوها محرمانه بوده و هر کدام دقت و خطای جداگانه ای در محاسبات هزینه دارند. نرم افزارهای گوناگونی برای برآورد هزینه مانند WTCost و DEEP وجود دارند، گرچه تا حد زیادی به صورت جعبه سیاه ارائه شده اند و متغیرهای مهم و اثرگذار و وزن هر متغیر بر هزینه نهایی در آن نهان می باشد. بنابراین در دسترس بودن اطلاعاتی شفاف و یک الگوی واحد به منظور مقایسه روش های گوناگون تولید آب شرب و برآورد هزینه نهایی می تواند بسیار مفید باشد.

تصفیه آب دریا در مجتمع های آب شیرین کن اکثرا تحت قالب قراردادهای BOO و BOT انجام می شود. در قراردادهای BOO سرمایه گذار طی یک قرارداد بلند مدت، در ازای سرمایه گذاری و بهره برداری، تأمین آب را برای مدت زمانی مشخص شده تعهد می نماید و سرمایه پذیر نیز خرید آب براساس بهای تمام شده را تضمین می کند. در قرارداد BOT؛ تأسیسات آب شیرین کن در انتهای دوره زمانی مشخص در قرارداد به سرمایه پذیر منتقل می شود. مهمترین عامل تعیین کننده در هر دو مدل قرارداد، بهای آب تولیدی است. اگرچه توافق روی نحوه قیمت گذاری نهاده های تولید آب شیرین از قبیل انرژی، هزینه های انتقال و غیره در قرارداد منجر به کاهش ریسک سرمایه گذار می شود ولی نهایتاً سرمایه گذار جهت تضمین سود آوری ملزم به افزایش بهره وری می باشد. افزایش بهره وری و پیشرفت تکنولوژی در صنعت شیرین سازی و نمک زدایی از آب دریا کاهش بهای آب شیرین در فرایندهای مختلف را به همراه داشته است.(نمودار زیر)

در مطالعه انجام شده، یک ارزیابی فنی – اقتصادی و مرور بر زوایا و متغیرهای موثر بر هزینه تولید نهایی آب به کمک روش نمک زدایی از آب دریا، ارائه گردیده است. پیشرفت های اخیر مانند افزایش ظرفیت تولید، ارتقاء طرح فرایندی و مصالح و تجهیزات نوین به همراه استفاده از سیستم های ترکیبی (هیبرید) بر کاهش قیمت نهایی و همچنین اقتصادی شدن مصرف انرژی پلنت مورد بررسی قرار گرفته است.

 

منبع:

Technical review and evaluation of the economics of water desalination

 بخش‌های دیگر